Bijeenkomst Cultuurparticipatie 2020:

Kunst van iedereen! Kunstprofessionals aan het woord

Op dinsdag 18 februari vond de bijeenkomst Kunst van iedereen! Kunstprofessionals aan het woord plaats in Juliana Plaza. Tijdens de bijeenkomst werd er ruimte geboden aan de kunstprofessionals om aan de hand van het arbeidstevredenheidsonderzoek van LKCA met elkaar, met CultuurSchakel en met Robert van Asten (wethouder cultuur) in gesprek te gaan. Zowel over de huidige situatie als de behoeften op het gebied van scholing, samenwerking, arbeidsomstandigheden en ondernemerschap.

Een 7,2 voor arbeidstevredenheid
Arno Neele, onderzoeker van cultuur(beleid) bij LKCA, gaf de aanwezigen een exclusieve preview van de resultaten van het landelijk onderzoek naar arbeidstevredenheid onder kunstprofessionals. Speciaal voor deze bijeenkomst deelde hij ook de specifieke resultaten van Den Haag. Uit het onderzoek bleek onder andere dat kunstprofessionals een landelijk gemiddelde van 7,4 geven voor hun arbeidstevredenheid. In Den Haag was dat een 7,2. Dat dit gemiddelde op een ruime voldoende uitkomt, is te danken aan de inhoudelijke aspecten van het werk, zoals:

  • de mogelijkheid om hun artistieke vaardigheden in te zetten;
  • de inzet en waardering van de leerlingen.

 Tijdens de bijeenkomst werden er veel successen benoemd. Zo zijn er kunstprofessionals die succesvolle samenwerkingen zijn aangegaan met basisscholen, kunstenaarsuitzendbureaus en andere organisaties. Deze avond werden er ook nieuwe connecties gemaakt en werden er netwerken versterkt. Kunstprofessionals deelden best practices en tips om elkaar verder te helpen. Er zijn veel kunstprofessionals die hun weg al goed weten te vinden als ondernemer. Zij doen dit door vragen te stellen binnen hun netwerk of informatie op te zoeken. Dit geldt echter lang niet voor alle kunstprofessionals.

Ondersteuning van behoeftes
Zowel uit het onderzoek van het LKCA als uit de gesprekken tijdens de bijeenkomst bleek dat een groot gedeelte van de kunstprofessionals moeite heeft met het ondernemerschap en de praktische aspecten die hierbij horen. De belangrijkste behoeften die uit deze bijeenkomst naar voren komen, zijn dan ook:

  • scholing/kennis op het gebied van ondernemerschap;
  • hulp bij het aanvragen van fondsen/subsidies;
  • een stabiel inkomen. Zo worden veel kunstvakdocenten genoodzaakt te werken als zzp’er, terwijl zij vaak liever in loondienst werken.

Wethouder Robert van Asten wijst erop dat het laatste punt, over het dienstverband, een maatschappijbrede ontwikkeling is van de afgelopen jaren die aandacht verdient. Ook erkent hij de andere behoeftes van kunstprofessionals: “Het zou interessant zijn om te kijken hoe we kunnen helpen om de basisvaardigheden van ondernemerschap meer onder de aandacht te brengen. Ondernemen is ook een vak”. Op het gebied van fondsenwerving verwijst de wethouder naar organisaties als CultuurSchakel die hulp kunnen bieden in begeleiding, advies en subsidieverstrekking.

Kunst voor iedereen bereikbaar
Marijn Cornelis, directeur-bestuurder van CultuurSchakel, deed tijdens de bijeenkomst een oproep aan de aanwezigen om hun behoeften te delen en aan te geven waarin CultuurSchakel hier nog beter in kan ondersteunen: “CultuurSchakel heeft als stedelijke organisatie de taak om inwoners van Den Haag die een kunst willen beoefenen de weg te wijzen in de stad en om verenigingen, aanbieders van lessen en cursussen of andere initiatieven op het gebied van amateurkunst te ondersteunen. […] Eind 2018 hebben we een bijeenkomst georganiseerd om te onderzoeken welke ambities er leven in het veld. Daar kwamen 5 ambities uit. Met name de eerste ambitie, Toegankelijkheid van kunstbeoefening voor álle Haagse kinderen ongeacht hun achtergrond, gaat ons na aan het hart. Ook de gemeente staat hier helemaal achter. De gemeente wil graag overal in de stad aanbod voor cultuurbeoefening, goed bereikbaar, betaalbaar voor iedereen, aansluitend bij de vraag van kinderen van nu.  Iedereen wil graag dat kunst voor iedereen bereikbaar is en dat iedereen kunst kan beoefenen. Mijn vraag aan u voor vanavond is: Wat is daarvoor nodig? Hoe kunnen we u nog beter ondersteunen om dit voor elkaar te krijgen?  Vanavond willen we weten hoe het met u is, de harde werkers in de humuslaag van kunstbeoefening, en wat er te verbeteren valt.” Kunstprofessionals gaven aan dat de spreekuren van adviseurs op een ander tijdstip wenselijk zijn en dat de zoekfunctie op de website verbeterd kan worden. CultuurSchakel gaat aan de slag met de aandachtspunten die zijn genoemd tijdens de bijeenkomst.

Meer waardering voor de culturele sector
Ten slotte werd er aandacht besteed aan het gevoel van structurele onderwaardering van de sector. De wethouder wees op de verschillende programma’s die hiervoor zijn opgezet vanuit de gemeente. Met de leerkansenprofielen op scholen, waarin veel met kunstdocenten wordt gewerkt, kan worden ingezet op het vergroten van de waardering voor de sector. Hij zou graag zien dat hier op meer scholen aandacht aan wordt besteed, maar helaas is dit niet mogelijk omdat er op dit moment gevochten moet worden voor elke cent die we willen investeren in het culturele veld. Wel stelt hij dat we het in Den Haag in verhouding goed hebben. In het gros van de gemeenten wordt er fors bezuinigd op cultuuronderwijs en bibliotheken, in Den Haag is dit gelukkig minder het geval. Marijn Cornelis gaf aan dat CultuurSchakel (landelijk) lobbyt, samen met LKCA, om meer waardering te krijgen voor kunstbeoefening.

Naast de zorg voor onderwaardering was er ook een positieve noot vanuit het publiek: “Er gaan veel dingen heel goed in Den Haag. We zijn in deze sector heel afhankelijk geworden van subsidies, maar het kan ook als voorrecht worden gezien dat we subsidies kunnen krijgen.”

Ten slotte
Heb je aanvullingen, ideeën of vragen naar aanleiding van de bijeenkomst? Of heb je specifieke behoefte aan een bepaald soort training? Bijvoorbeeld op het gebied van ondernemerschap of het aanvragen van subsidies?  Neem dan contact op met Margreet Schuemie, adviseur Cultuurparticipatie, en we gaan kijken hoe we je zo goed mogelijk kunnen helpen. Voor algemene vragen kun je altijd contact opnemen met je eigen adviseur. Lees hier de tips en onderzoeken/kennisdossiers die we voor je hebben verzameld.

Benieuwd naar de foto’s van de bijeenkomst? Op Facebook kun je het fotoalbum bekijken van de bijeenkomst op 18 februari.