Maak kennis met Niels Veenhuijzen, directeur-bestuurder van CultuurSchakel

Sinds begin dit jaar is Niels Veenhuijzen directeur-bestuurder van stichting CultuurSchakel. Met jarenlange ervaring in de cultuursector en een sterke betrokkenheid bij zijn woonstad Den Haag, heeft hij nu één duidelijke missie: zorgen dat iedere Haagse inwoner, jong en oud, een leven lang in aanraking kan komen met kunst en cultuur. "Ik kijk er enorm naar uit om hier samen met onze partners en het brede cultuurveld aan te werken."

Kunst en cultuur speelden al op jonge leeftijd een belangrijke rol in zijn leven. Zijn moeder speelde orgel en het gezin bezocht regelmatig concerten, voorstellingen en musea. Als kind wilde Niels graag drummen, maar koos uiteindelijk voor de cello. Bij een jeugdorkest ontdekte hij hoe bijzonder het is om samen muziek te maken. Even overwoog hij een carrière als professioneel musicus, maar sloeg uiteindelijk een andere weg in binnen het culturele veld.

Via het Nederlands Studentenorkest kwam hij terecht bij het Nederlands Jeugdstrijkorkest, waar hij aan de slag ging als zakelijk leider. Niet veel later nam hij een artiestenbureau over, waarna diverse functies in de culturele sector volgden. Die brede ervaring vormt tot op de dag van vandaag de basis van zijn visie op het belang van cultuurdeelname.

De waarde van kunst en cultuur

Lange tijd stond Niels niet bewust stil bij de vraag waarom kunst en cultuur zo belangrijk zijn. "Het was er gewoon. Het hoorde bij mijn leven." Dat veranderde toen hij bij het Residentie Orkest werkte in de periode 2006-2013 en zag hoe politieke keuzes en bezuinigingen kunst en cultuur onder druk zetten. Het zette hem aan het denken waarom kunst en cultuur zo waardevol zijn voor een samenleving.

Die zoektocht bracht hem op het werkterrein van cultuureducatie en -participatie. Na verschillende functies in het culturele veld kwam hij terecht bij het Centrum voor de Kunsten in Eindhoven, waar hij als interim-directeur werkte aan een nieuw beleidsplan in een uitdagende periode. "Daar werd voor mij duidelijk hoe groot de impact van cultuur kan zijn, vooral voor kinderen en volwassenen die weinig in aanraking komen met kunst en cultuur."

Die inzichten nam hij mee naar Stichting Scholen in de Kunst in Amersfoort, waar hij jarenlang directeur-bestuurder was. Daar zette hij zich niet alleen intensief in voor cultuuronderwijs en kunsteducatie, maar ook voor ondersteuning van amateurkunstverenigingen en, in samenwerking met het sociaal domein, voor meer kunstbeoefening op lokaal niveau in de wijk.

De rijkdom van de Haagse cultuur

De overstap naar CultuurSchakel kwam voor Niels op het juiste moment. Na bijna negen jaar in Amersfoort ontstond ruimte voor een nieuwe stap. De mogelijkheid om zich in te zetten voor zijn eigen stad gaf de doorslag. "Ik heb veel van de internationale kunstwereld gezien en durf te zeggen dat het culturele leven in Den Haag echt iets unieks te bieden heeft. Met de Haagse cultuurinstellingen, kunstenaars en makers heeft onze stad een enorme rijkdom in handen. Het is inspirerend om daar samen verder aan te bouwen."

Hij ziet dat CultuurSchakel de afgelopen jaren een sterke ontwikkeling heeft doorgemaakt en is uitgegroeid tot een volwassen organisatie met een stevige basis. "Er staat een professioneel en bevlogen team met veel expertise. Tegelijkertijd vraagt de veranderende samenleving om met enige regelmaat nieuwe ontwikkelingen te duiden en scherpe keuzes te maken."

Het begint bij cultuuronderwijs

Kunst en cultuur dragen bij aan een fijner, gezonder en betekenisvoller leven. CultuurSchakel richt zich daarom op de hele culturele keten: van onderwijs tot vrije tijd en van instellingen tot wijkinitiatieven. In samenwerking met onderwijs, welzijn, verenigingen en andere partners wordt die keten verder versterkt.

"Goed cultuuronderwijs vormt de basis," aldus Niels. "Daar zijn we als CultuurSchakel sterk in. Daarna is het belangrijk dat kinderen ook na schooltijd verder kunnen met kunst en cultuur." Met het programma Buitenschoolse Cultuurbeoefening ondersteunt CultuurSchakel culturele initiatieven in de wijk. "Dat is vooral belangrijk voor kinderen die thuis minder vanzelfsprekend met kunst in aanraking komen. Juist voor deze groep is het belangrijk om die lijn buiten schooltijd door te trekken."

Daarnaast speelt CultuurSchakel een belangrijke rol in de georganiseerde en informele amateurkunstbeoefening. In alle delen van de stad zijn netwerken actief. "Je kunt het zien als een ecosysteem: wij versterken het netwerk, stimuleren het, jagen het aan en werken aan verduurzaming."

Kunst en cultuur maken ons mens

De Haagse nota cultuureducatie en -participatie onderstreept volgens Niels het belang van deze samenhang. "Het gaat om levenslange creatieve ontwikkeling: van cultuuronderwijs voor en op school, cultuureducatie in samenwerking met culturele instellingen en cultuurparticipatie voor alle leeftijden in de wijk. Dat de gemeenteraad deze nota volledig heeft omarmd, laat zien dat cultuur als basisvoorziening voor iedereen breed wordt gedragen."

De uitvoering vraagt wel om langjarige investeringen. "Met het oog op de opgelopen achterstand vanwege de bezuinigingen in het verleden is een toekomstgerichte investeringsagenda nodig. Ik hoop en verwacht dat de nieuwe gemeenteraad hierin verantwoordelijkheid neemt, zeker gezien de ambitie om Culturele Hoofdstad 2033 te worden."

Los van die ambitie is de autonome waarde van kunst en cultuur duidelijk zichtbaar. "In coronatijd zag je hoe groot de behoefte aan zelfexpressie was. Mensen gingen massaal zingen, tekenen en muziek maken. Zelfontplooiing draagt daarnaast bij aan positieve gezondheid en welzijn."

"Kunst en cultuur zitten in ons, ze maken ons mens," vervolgt hij. "Als die mogelijkheid wegvalt, zie je stress, burn-outs en jongeren die zich vervelen en afglijden. De preventieve kracht van cultuurbeoefening maakt dus het investeren hierin van grote meerwaarde."

Focus op kansengelijkheid

Een belangrijke ambitie van CultuurSchakel is het bevorderen van kansengelijkheid. "Vooral op plekken waar kunst en cultuur niet vanzelfsprekend zijn, willen wij het verschil maken."

CultuurSchakel vervult hierin de rol van katalysator, op school, in de vrije tijd en in de wijk. De cultuurankers spelen daarbij een essentiële rol. "Zij kennen de stadsdelen, weten wat er speelt en waar behoeften liggen. Samen met scholen, buurtcentra en welzijnsorganisaties stemmen we af wie wat doet en waar we elkaar kunnen versterken."

Door deze samenwerking wordt nog beter zichtbaar waar drempels bestaan en waar extra inzet nodig is. "Op die manier dragen we gerichter bij aan kansengelijkheid."

Ondersteuning van informele groepen

In Den Haag gebeurt veel op het gebied van vrijetijdskunst, maar niet alles is zichtbaar. Juist informele groepen weten CultuurSchakel niet altijd vanzelf te vinden. "Die initiatieven willen we actief ondersteunen," zegt Niels. "Met onze expertise en middelen gaan we de wijken in om te achterhalen wat nodig is."

CultuurSchakel beschikt over verschillende financiële regelingen en adviseurs die informele groepen kunnen helpen bij het versterken en verduurzamen van hun activiteiten. "Zo zorgen we ervoor dat meer mensen in hun eigen buurt de mogelijkheid krijgen om kunst en cultuur te beoefenen."

Een bruisend en leefbaar Den Haag

Tot slot roept Niels nogmaals op om te blijven investeren in cultuur. "Investeren in cultuur betekent ruimte bieden aan creativiteit en talent en daarmee investeren we met elkaar in een bruisende en leefbare stad.”

Den Haag telt meer dan tweehonderd nationaliteiten. Juist kunst en cultuur kan mensen met verschillende achtergronden met elkaar verbinden. Wanneer mensen samen muziek maken, dansen, zingen of creëren, verdwijnen grenzen en ontstaat energie. Daar ligt een enorme kracht. CultuurSchakel wil eraan bijdragen dat iedere Hagenaar die kracht kan ervaren, een leven lang."

Over CultuurSchakel

Samen met culturele partners werkt CultuurSchakel aan een leven lang kunst en cultuur voor iedere inwoner van Den Haag, in het onderwijs en in de vrije tijd.

Wij ondersteunen en verbinden mensen, organisaties en initiatieven binnen het Haagse culturele veld. We delen kennis, maken zichtbaar wat er in de stad gebeurt en brengen partijen uit verschillende domeinen bij elkaar om meerwaarde te realiseren.

Daarnaast ondersteunen en adviseren wij initiatieven op het gebied van cultuureducatie en cultuurparticipatie en bieden we laagdrempelige financiële regelingen voor amateurkunst. Zo dragen we bij aan een open, inclusief en levendig cultureel landschap in Den Haag.