Woorden, waarden en werelden

Verkiezingsdebat in Theater De Regentes laat zien hoe breed het draagvlak voor cultuureducatie en -participatie in Den Haag is.

Ondanks de regenachtige avond vult Theater De Regentes zich dinsdag met een gemêleerd gezelschap. Kunstenaars, bewoners, beleidsmakers, jongerenwerkers en politici zoeken hun plek in de zaal. Vanavond gaat het over iets dat velen raakt: de toekomst van kunst en cultuur in Den Haag. In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart gaan tien raadsleden met elkaar in debat.

Het debat Ik doe mee aan cultuur!, georganiseerd door CultuurSchakel, de Haagse Cultuurankers en de DEPO-leden*, brengt partijen samen die elkaar niet altijd vanzelfsprekend ontmoeten. Juist dat maakt deze avond bijzonder. Hier worden verschillende werelden met elkaar verbonden: praktijk en politiek, idealen en financiën, dromen en dilemma’s. 

Humor, overtuiging en scherpe randjes

Al snel wordt duidelijk dat het debat geen kleurloos gesprek zal worden. Verschillende raadsleden laten zich nadrukkelijk horen. Het raadslid van Hart voor Den Haag, Coen Bom, valt op door zijn humoristische inbreng. Met luchtige opmerkingen weet hij de zaal regelmatig aan het lachen te maken, zonder zijn boodschap te verliezen. Hij spreekt zijn ambitie uit om stevig te investeren in het Haagse culturele veld. “Cultuur is geen luxe,” klinkt het vanaf het podium, “het is een basisvoorziening.”

Een heel andere toon komt van het raadslid van Forum voor Democratie. Hij stelt dat overheidsgeld alleen moet worden besteed aan kunst die hij persoonlijk waardevol vindt en waarvan hij aanneemt dat iedereen dat zo ervaart . “De belastingbetaler hoeft niet te betalen omdat Jantje pianoles wil,” zegt hij. Ook laat hij weten geen geld te willen steken in “afzichtelijke gedrochten die het straatbeeld verpesten”, doelend op abstracte kunst.

Zijn uitspraken zorgen voor geroezemoes in de zaal. Sommige aanwezigen fronsen hun wenkbrauwen, anderen reageren zichtbaar geprikkeld. Het moment onderstreept hoe verschillend er naar kunst en cultuur kan worden gekeken — en hoe politiek die waardering soms is.

Breed draagvlak voor cultuureducatie

Tegelijkertijd valt op hoe groot het gezamenlijke draagvlak is. Alle aanwezige raadsleden — van PvdA-GroenLinks, CDA, DENK, SP, Volt, D66, VVD, Hart voor Den Haag tot de Partij voor de Dieren — benadrukken het belang van kunst en cultuureducatie. Ondanks uiteenlopende ideologische achtergronden delen zij de overtuiging dat cultuur bijdraagt aan persoonlijke ontwikkeling, maatschappelijke verbinding en kansengelijkheid.

“Cultuureducatie maakt kinderen weerbaar,” vinden de aspirant raadsleden. “Het leert ze kijken, luisteren en hun eigen stem vinden.” Hoe cultuureducatie en de kunsten in de stad gefinancierd moeten worden, daarover verschillende de meningen. Vooral DENK, Partij voor de Dieren, Groenlinks-PvdA, SP, Volt en Hart voor Den Haag zijn van mening dat er geld bij moet.

De VVD plaatst hierbij een kanttekening. De partij wil geen extra budget vrijmaken, maar pleit voor het herschikken van bestaande middelen. Geld zou volgens hen bijvoorbeeld kunnen worden verplaatst van grote instellingen naar cultuureducatie. Een voorstel dat laat zien hoe ook binnen gedeelde ambities verschillende keuzes worden gemaakt. Ook de stelling dat structurele financiering van cultuureducatie de norm zou moeten zijn, krijgt niet unaniem steun.

Woorden die verbinden

Halverwege de avond volgt een moment van verstilling. Docent Khadija Ibourk El Idrissi van Huis van Gedichten betreedt het podium voor een intermezzo. Ze draagt haar gedicht Ontmoeting voor, in verschillende talen. Haar stem is rustig, haar woorden zorgvuldig gekozen. In het gedicht klinken thema’s door als herkenning, afstand en nabijheid.

De zaal luistert ademloos. Even verdwijnen de politieke tegenstellingen naar de achtergrond. Hier staat een docent die laat zien wat kunst kan doen: mensen raken, verbinden en laten reflecteren. Na afloop klinkt een warm applaus. Ook de 10-jarige Meliyah en de 15-jarige Edanur, die allebei bij Art-S-Cool kunstlessen krijgen, verwoorden op hun eigen manier hoe belangrijk cultuureducatie voor ze is. Edanur: “Op school kregen we een keer lessen van Art-S-Cool en dat vond ik zo fijn. Ik ben altijd bezig met tekenen en kunst. Ik heb me meteen opgegeven voor de lessen die zij geven in onze wijk. Nu ga ik drie keer per week. Voor Meliyah was haar juf op school een belangrijke link. “Ze zag dat ik het leuk vond om creatief bezig te zijn en toen gaf ze mij het advies om naar Art-S-Cool te gaan. Ik ben erg goed in kunst.”

Achter de jonge kunstenaars wordt door de meeste raadsleden instemmend geknikt. Lisa van de Voort (GroenLinks-PvdA) onderstreept het belang van cultuureducatie op jonge leeftijd. En voor Yael Keijzer (SP) is vooral de toegankelijkheid in de wijken erg belangrijk. Dat cultuureducatie mogelijk is voor alle Haagse inwoners. Daarin kunnen ook DENK, Volt, Partij voor de Dieren en Hart voor Den Haag zich vinden.

Gesprek in de praktijk

Wat deze avond kenmerkt, is dat het debat niet blijft hangen in abstracties. Vanuit de zaal delen docenten, makers en cultuurprofessionals hun ervaringen. Over leerlingen die opbloeien tijdens muziekles. Over oudere Haagse inwoners die altijd al een muziekinstrument hebben willen leren spelen en dat op seniore leeftijd alsnog hebben kunnen doen bij muziekvereniging Kunst naar Kracht uit Loosduinen. En over scholen die worstelen met tijd en middelen, maar toch blijven investeren in creativiteit.

De praktijkverhalen geven de politieke standpunten een menselijk gezicht. Achter elk budget en elk beleidsstuk blijken echte kinderen, docenten en makers te staan.

Meer dan een debat

Na afloop blijft het nog lang onrustig in de foyer. Mensen praten door, wisselen contactgegevens uit en maken nieuwe plannen. Het debat heeft geen definitieve antwoorden opgeleverd — en dat was ook niet de bedoeling. Wel heeft het iets anders zichtbaar gemaakt: de bereidheid om samen te zoeken.

Voor CultuurSchakel en haar partners was de avond een bevestiging van het belang van ontmoeting. Door onderwijs, cultuur en politiek met elkaar in gesprek te brengen, ontstaat ruimte voor wederzijds begrip en samenwerking.

De woorden van Khadija, de humor van Hart voor Den Haag, de scherpe randjes van Forum voor Democratie en de brede steun vanuit vrijwel alle partijen: ze maakten samen duidelijk hoe levendig en relevant het culturele gesprek in Den Haag is.

En misschien is dat wel de grootste opbrengst van deze avond. Dat verschillen niet worden weggemoffeld, maar besproken. Dat kunst en cultuureducatie worden gezien als iets van ons allemaal en iedereen moet kunnen participeren. En dat de toekomst van cultuur niet alleen wordt bepaald in vergaderkamers, maar in ontmoetingen — zoals in dat gedicht van Khadija.